Dutch Institute for Emergent Phenomena (DIEP)

Game Changer 2: Dutch Institute for Emergent Phenomena (DIEP)

Van de manier waarop DNA zich opvouwt in een cel tot manieren waarop zwarte gaten zich openbaren in de ruimtetijd: achter alles wat we zien schuilen fundamentele natuurwetten die alles vormgeven. Hoe deze wetten samenwerken en in staat zijn om extreem complexe systemen op te bouwen is een van de grootste vraagstukken van deze eeuw. Waar het nu vooral wringt is hoe de wetten van de zwaartekracht kunnen samenwerken met de wetten van de quantummechanica. Beide wetten zijn onmisbaar om de wereld om ons heen te beschrijven, maar worden problematisch bij systemen die beide wetten weerspiegelen (het begin van het universum, zwarte gaten, quantumcomputers).

DIEP staat hierbij voor the Dutch Institute for Emergent Phenomena; een Nederlands consortium aan wetenschappers die zich bezighouden met emergentie. Emergentie is een ander woord voor het ontvouwen van extreem complexe systemen uit ogenschijnlijk simpele rekenregels. Het geheel blijkt hierbij altijd meer te zijn dan de som der delen, zoals Aristoteles al vroeg voorzag – maar waar de delen precies ophouden en het geheel begint is een ingewikkeld vraagstuk wat bij haar oplossing ongekende (technologische) vooruitgang met zich mee kan brengen. Een aantal hoofdvragen waar DIEP zich mee bezig houdt zijn:

  • hoe werkt emergentie op het gebied van snaartheorie? (kunnen we zwaartekracht en quantummechnica uit een onderliggende theorie verklaren?)
  • hoe werkt emergentie op het gebied van gecondenseerde materie? (hoe veranderen stoffen in de tijd, welke faseovergangen gebeuren wanneer en waarom?)
  • hoe werkt emergentie op het gebied van de mathematische fysica? (waarom is tijd wiskundig gezien omkeerbaar maar fysisch gezien niet?)
  • in welke organische materialen treedt emergentie op en kan dit ons misschien iets vertellen over het ontstaan van leven?
  • kan de groei van samenleveningen ook met fundamentele emergentie wetten worden beschreven?

Een ander belangrijk speerpunt van DIEP is het publiek te inspireren met deze grote vraagstukken. Het is een noodzakelijke uitdaging voor de betrokken wetenschappers om hun vragen en oplossingen toch grotendeels behapbaar te maken voor de leek. Dit doet DIEP o.a. middels lezingen onder de naam “Science & Cocktails" in Paradiso, bijvoorbeeld over emergente zwaartekracht, artificiele intelligentie en de bewustzijn in het brein. Zie hier meer over het Paradiso programma.

DIEP heeft ook nog een aparte website beschikbaar, klik hier.

De transdisciplinaire uitdagingen en de intrigerende mogelijkheid dat alle emergente verschijnselen manifestaties zijn van dezelfde onderliggende principes, maken het essentieel om onderzoekers uit verschillende wetenschapsgebieden samen te brengen. Om dit te bewerkstelligen is een toonaangevend internationaal instituut gewijd aan problemen op het interdisciplinaire terrein van emergent gedrag: DIEP