Einstein Telescoop

Game Changer 1: Einstein Telescoop

Ontdekkingen van grensverleggende wetenschappelijke waarde worden verwacht van de Einstein Telescoop (ET), het ultieme observatorium voor het waarnemen en bestuderen van de structuur van ruimtetijd door het detecteren van zwaartekrachtsgolven: trillingen in ruimtetijd zelf, die afkomstig zijn van de meest energetische gebeurtenissen in het heelal, zoals botsende zwarte gaten of het ontstaan van ons heelal.

Uitmuntende reputatie

De uitmuntende reputatie van Nederland op het terrein van NWA route 5 trekt de knapste koppen ter wereld aan, van experimentele en theoretische natuurkunde, sterrenkunde, wiskunde en computing, en andere gebieden. Vergelijkbaar met de rol van ESA/ESTeC in Noordwijk zal de Einstein Telescoop een tweede internationale onderzoeksinstelling in Nederland zijn met een rol voor Nederland die vergelijkbaar is met die van CERN voor Zwitserland, ESRF en ITER voor Frankrijk, ESO, EMBL en XFEL voor Duitsland en ESS voor Zweden. Bijzonder is dat Zuid Limburg een geschikte locatie is om de faciliteit te huisvesten en met een investering van rond de 300 MEuro deze faciliteit in Nederland gerealiseerd kan worden (naast aanzienlijke internationale investeringen). Deze nieuwe faciliteit staat in de ApPEC roadmap gepland voor 2030 en zal Europa naar de voorhoede van onze zoektocht naar de geschiedenis en de toekomst van het heelal brengen. De Einstein Telescoop zal bestaan uit drie cryogene interferometers met een armlengte van 10 km, die in de Limburgse ondergrond (op ongeveer 200 m diepte) worden geplaatst om seismische ruis te onderdrukken. Het instrument kan relatieve lengteveranderingen meten van een haardikte ten opzichte van de grootte van de Melkweg (10-25) en is gevoelig voor frequenties tussen 1 Hz en 10 kHz. De Einstein Telescoop kan zo honderdduizenden bronnen per jaar waarnemen en biedt ongekende mogelijkheden voor het verrichten van precisiemetingen in het regime van sterke en dynamische zwaartekrachtvelden. Hierdoor kunnen we op geheel nieuwe wijze het heelal in kaart brengen, krijgen we toegang tot een energieschaal die vele malen hoger is dan die met deeltjesversnellers, en kunnen we onze theorieën van zwaartekracht testen in gebieden met ultieme gravitatie.


Concept van de Einstein Telescoop. Drie interferometers in een driehoekige configuratie met 10 km armen elk zijn ondergronds gehuisvest om seismische verstoringen te onderdrukken. Optische onderdelen worden in een ultrahoog vacuüm en cryogene omgeving geplaatst.